Warme trui

Vandaag, zo herinnerde de krant me eraan, is het Warmetruiendag. Elk jaar op 5 februari zetten duizenden mensen én bedrijven de verwarming een graadje lager als actie voor het klimaat. ‘Verwarm jezelf, niet de wereld’, da’s het idee.

Ik kende Warmetruiendag al langer, maar de eerlijkheid gebiedt me te zeggen dat ik tot nu toe nooit veel aandacht had geschonken aan het initiatief. Dit jaar is dat anders: vandaag staat de kachel hier op 18 graden.

18?! Ja, want 19 is hier in huis al zo’n beetje het nieuwe normaal. Nog niet zo lang trouwens; rond de jaarwisseling raakte ik geïnspireerd om mijn lichaam weer meer te laten wennen aan koelere temperaturen.

Ik had het namelijk nogal vaak koud. Ook al stond de kachel hier standaard op 20 graden – en soms zelfs 20,5 –, ik zat regelmatig te rillen. Koude voetjes, verkleumde handen, brr. Koud koud koud en ik kreeg het maar niet warm.

Maar toen ging ik in de kerstvakantie logeren bij E en J. Mijn vriendin E is van nature een stuk warmbloediger dan ik (als we vroeger samen gingen hardlopen had ik al twee laagjes thermokleding aan terwijl zij nog in korte broek liep), en bij haar thuis staat de verwarming een stuk lager dan bij mij – graadje of 17, zeg maar. Was natuurlijk even wennen voor me, maar ondanks haar herhaaldelijke aanbod om de kachel wat hoger te zetten als ik het koud had, vond ik dat niet nodig. Ik had een lekker dekentje om mijn benen, kruikje onder m’n voeten én natuurlijk een warme trui aan. Prima zo.

En toen kwam ik na ruim een halve week weer thuis en ineens vond ik die 20,5 graden bij ons verstikkend warm. Ugh, bijna benáuwd zelfs. Het zette me aan het denken: kun je je lichaam trainen op kou? Ja, natuurlijk kan dat: zie ‘iceman’ Wim Hof, zie inwoners van Siberië, zie liefhebbers van natuurzwemmen in de winter.

En zie Suus die in een kleine maand tijd haar lijf leerde te wennen aan een kamertemperatuur van 18,5 graden.

Opvallend genoeg heb ik het nu mínder vaak koud dan toen de thermostaat nog twee graden hoger stond. En het kan placebo zijn, maar ik voel me ook een stuk wakkerder en frisser in m’n hoofd – minder gaar en traag – nu ik koelere lucht inadem.

Hoe doe je dat, wennen aan kou?

  • Doe het stap voor stap. Je lichaam moet zich aanpassen (letterlijk, het heeft geloof ik iets te maken met de verdeling van bruin vet in je lijf) en dat kost tijd. Ga dus niet in één keer van 20,5 naar 18 graden, dan geef je het waarschijnlijk na twee dagen op. En het effect van jarenlang een halve graden minder stoken is veel groter dan twee dagen twee graden omlaag ;-)
  • Kleed je warm aan. Ja ja, die warme trui is helemaal niet zo’n gek idee. We zijn eraan gewend geraakt om ook in de winter in dunne t-shirtjes rond te lopen; trek wat dikkers aan. Ik realiseer me nu dat ik tot voor kort nauwelijks echt warme truien hád. Investeer in kwaliteit. Draag er langemouwenshirts onder en daaronder nog een hemdje. Laagjes werken top!
  • Houd je voeten goed warm. Als ik koude voetjes heb, voel ik me vrij snel verkleumd en ellendig. En dus kocht ik een goed paar stevige sloffen (op Marktplaats; Warmbat Polarfox, gevoerd met wol). Ik draag binnen ook vaak een paar dikke sokken over mijn ‘gewone’ sokken. En houd ik toch koude voeten, dan maak ik een lekkere kruik en leg mijn voeten daarop – bijvoorbeeld als ik uren stilzit doordat ik aan het werk ben.
  • Douche elke ochtend koud af. Of lauw, als de stap van warm naar ijskoud te groot is. Hoeft niet láng; begin met maximaal 15 seconden. Of adem drie keer rustig in en uit. En heel belangrijk: adem diep en ontspan. (Zie ook volgende punt)
  • Toch koud? Ontspan bewust je spieren. Adem diep in door je neus en langzaam uit door je mond. Opvallend vaak zit kou in je hoofd; het is een angstreactie van je lijf en doordat je lichaam zich aanspant, stopt je energie met stromen en krijg je het júist koud. Ik doe dit nu ook vaak als ik merk dat ik tijdens het wandelen loop te rillen.
  • Stook je interne kachel op: beweeg! Soms heb ik na een werkdag enorm koude handen, omdat ik uren heb zitten typen in een koele kamer. Loop ik dan even tien minuten een blokje om of doe ik mijn fysio-workout van een kwartiertje, dan gloei ik weer helemaal vanbinnen.
  • Heb geduld. Ik herinner me dat de eerste week waarop ik de kachel hier op 19,5 graden zette, best even wennen was. En de eerste week was dat koud afdouchen ook echt niet altijd een pretje (hoewel eigenlijk alleen het moment van temperatuurwisseling vervelend was; achteraf voel je je juist heerlijk opgefrist!). Accepteer dat het wat tijd kost om te wennen aan je nieuwe omgevingstemperatuur. En heel belangrijk: maak er geen strenge bootcamp van. Wees zacht en lief voor jezelf – alleen dan vind je de ontspanning, en vanuit ontspanning komt warmte.

0

Wennen & lijstje met dingen

Ja, weer beginnen met werken hè. Ik zal eerlijk zijn: dat was best even wennen na drie weken vrij in december. Meer dan anders, misschien wel. Logisch ook, er is nu geen kantoor om naar terug te gaan. En daarmee is de overgang van ‘vakantie’ naar ‘werkdag’ een hele vage: ik ben thuis, net als vrijwel alle dagen sinds september.

Nou was ik in de kerstvakantie wél een paar dagen de deur uit. Ik ging een weekend logeren bij A en was rond Oud en Nieuw bij E en J in Groenlo. Allebei superfijn – en achteraf ben ik extra blij dat ik de mogelijkheid heb benut om even weg te gaan. Want hoe fijn dit huis ook is, het is goed om nieuwe ervaringen op te doen.

Het kerstdiner dat we bestelden bij Waku Waku was trouwens ook een héél goede nieuwe ervaring!

Nu is het januari, een grijze januari. Het lukt me gelukkig om vóór het begin van elke werkdag even naar buiten te gaan, een blokje om. Ik ga dan als het ware naar mijn werk, zo voelt het echt een beetje. Hop, de deur achter me dicht trekken, tien tot dertig minuten lopen door de ontwakende wereld en dan naar de werkkamer.

Wat hierin helpt, is dat m’n collega’s en ik tegenwoordig wandelen met de Ommetje-app. Zo krijgt dat dagelijkse rondje een sociaal én competitief element! Je ontvangt bonuspunten als je vóór 9 uur ‘s morgens al een Ommetje hebt gemaakt. Drie keer raden wat mij afgelopen dagen op tijd m’n bed uit kreeg…

Voor wie het leuk vindt: ik maakte zojuist een nieuw team aan in de app.
Wees welkom om mee te lopen in team Blokkie met code KWWTL. Zie je daar!

Maar ja, verder begin ik dus wel op een punt te komen dat ik denk: mag er weer een beetje? O, er is genoeg te schrijven, te lezen, te koken en te bakken, te bespreken via de telefoon. En ik heb weer een tijdelijke Xbox-verslaving, ditmaal speel ik oldskool Sims 4.

En toch.

Het is januari, vertel ik mezelf nog maar eens.
Winter. Korte dagen. Tijd om je terug te trekken.
En het is dus helemaal niet raar dat ik niet helemaal in de pas loop. Wat minder gemotiveerd of energiek ben. (Los van dat dit niet eens de héle tijd aan de hand is, allerminst zelfs! Er zijn heel veel leuke dingen, ook nu. En mentaal voel ik me rustig, stabiel en doorgaans tevreden met wat er is. De winterdips die ik vroeger had, zijn in geen velden of wegen meer te bekennen.)

Goed, een ouderwets lijstje dan, met wat random dingen die ik jullie al de hele tijd wil vertellen.

  • Onze BeterBoompje-kerstboom doet het supergoed! In tegenstelling tot de verdrietige dode bomen die deze week overal op straat liggen, staat Pim (zoals we ‘m hebben gedoopt) nog vrolijk in onze woonkamer te stralen. Zondag brengen we hem terug naar het depot, en dan planten ze hem weer in het bos. Fijn idee.
  • Ik stapte over naar een duurzame zorgverzekering. ASR scoort volgens deze test het beste – en is bovendien een ‘kleine’ verzekeraar, niet een van de grote jongens. Ik koos de verzekering van Ditzo.
  • Met dank aan jullie heb ik Vinted helemaal ontdekt. Weet je nog dat ik schreef dat ik zo’n weerstand voelde tegen tweedehands kleding kopen? Well, crossed that bridge. Oké, ik moest het even ‘leren’ en dat kostte wat moeite en tijd. Maar als je doorhebt hoe je dit handig aanpakt, is het helemaal niet moeilijk – en eigenlijk zelfs superleuk. Voor een paar tientjes heb ik nu twee prachtige warme truien van Filippa K en er zijn ook drie spijkerbroeken naar me onderweg. Waar vind je bijna-nieuwe jeans van G-star en Tommy Hilfiger voor weinig geld? Tip jongens, Vinted is awesome.
  • Soms denk ik: zucht, dat tweedehands kopen is inderdaad meer moeite en gedoe dan gewoon nieuwe spullen aanschaffen. Fair enough, maar vooral omdat het nog niet in mijn systeem zit. En toen realiseerde ik me dat als ik 25 euro uitgeef aan mijn favo G-star-jeans in plaats van 140 euro (let wel: exact hetzelfde model, hooguit een paar keer gedragen), ik heel wat uren minder hoef te werken voor die broek. Weegt makkelijk op tegen de ‘zoektijd’ op Vinted/Marktplaats. Sterker nog, als je nieuwe kleding gaat shoppen kost dat óók tijd. Een middagje winkelen vinden we heel normaal…
  • In de kerstvakantie ben ik flink aan het opruimen geweest. En nu geef ik de spullen die ik niet meer hoef, gratis weg op Marktplaats. Eerst vroeg ik er een paar euro voor (kost immers moeite om zo’n advertentie te maken, contact met kopers te leggen, et cetera). Maar toen kreeg ik een mega-enthousiaste, vrolijke mail van E over hoe fijn het is om dingen gratis weg te geven aan anderen. Hun enthousiasme, blije verhalen en het goede gevoel dat je krijgt van zowel opruimen als weggeven. Prompt veranderde ik de prijs van al m’n advertenties in “Gratis”. En verrek. Wat is het leuk om dit zo te doen.
  • Ik weet niet meer zeker of ik dit al schreef hier, maar in december kocht ik dus een refurbished Macbook Pro. Dikke tip, jongens. Zélfs als het milieu niet je eerste zorg is; je bespaart ook gewoon bakken met geld. Mijn laptop (model 2019) kwam op het oog gloednieuw binnen, inclusief netjes dichtgesealde Apple-doos. Hij werkt héérlijk. Online vind je allerlei refurbished stores; ze geven meestal 2 tot 3 jaar garantie op je producten. Ik kocht mijn MacBook op iUsed, daar kun je ook selecteren hoeveel gebruiksporen er zichtbaar mogen zijn (van nul tot veel; ik ging voor vijf sterren, ‘zo goed als nieuw’. Zo’n miep ben ik dan ook wel weer ;-)).
  • Is er bij jullie ook zo’n babyboom gaande? Zonder overdrijven: de afgelopen 7 weken is er elke week minstens één iemand in mijn omgeving die vertelt dat ze zwanger is. Komt dit alleen doordat ik in de levensfase zit waarin dit nu eenmaal gebeurt, of zouden de coronacrisis en de lockdown er ook wat mee te maken hebben?
0

Lonely Planet

Ik heb mijn Lonely Planet van Taiwan weggedaan. Je weet wel, het boekje dat ik in 2011 een half jaar lang zo’n beetje overal mee naartoe sleepte.

Trouwens, ook de blauw-witte reisgidsen van Cuba en Californië liggen klaar voor de kringloopwinkel. Het is tekenend voor wat er is veranderd in mij. Weet je, tot nauwelijks twee jaar terug spáárde ik Lonely Planets. Ik zou bij wijze van spreken een reis hebben geboekt zodat ik weer zo’n mooie gids kon kopen.

Ze stonden dan ook niet in de afgesloten kast van de studeerkamer. Nee, deze boeken mochten beneden in de woonkamer. Daar stonden ze tót vanmorgen mijn reislust te vertegenwoordigen en aan te wakkeren. Kijk, hier ben ik geweest. Wanneer mag ik weer?

Maar toen we vandaag thuiskwamen van vakantie, besloot ik eens flink de bezem door het huis te halen (de termen ‘minimalisme’ en ‘Marie Kondo’ in m’n achterhoofd). En tot mijn eigen lichte verbazing ontdekte ik dat ik best met wat minder Lonely Planets af kan.

Want in alle eerlijkheid: wanneer zou ik die gidsen ooit nog gebruiken? Ik wil niet meer reizen per vliegtuig, dus hoogstwaarschijnlijk kom ik nooit meer in Cuba. Kwestie van voortschrijdend inzicht – vier jaar geleden boekte ik nog vrijwel zonder schroom tickets. Ja natuurlijk is vliegen niet goed voor het milieu.. maar ik wil zo graag! En ik kan het eindelijk betalen, de wereld ligt aan mijn voeten, dus hey ho let’s go!

Drie jaar geleden maakten E en ik nog plannen om halve marathons te gaan lopen in heel Europa. Misschien wel nóg verder weg! Maar de tijden zijn veranderd – en wij zijn veranderd. Allebei zijn E en ik ons veel meer bewust van onze impact op de wereld. En handelen we daarnaar.

O, misschien gaan we nog wel eens samen op reis. Gezellig met de trein naar een fijne plek in Europa. Of weer een weekje naar Texel, zoals we deden in 2009. Maar laten we eerlijk zijn, een halve marathon rennen kan ook prima in de prachtige bossen en velden rondom Utrecht of Groenlo.

Dit klinkt allemaal misschien makkelijk, die Planet van Taiwan wegdoen was toch wel een dingetje. Ik bladerde er nog eens door, met pijn in mijn hart. O, Taiwan. Ik kan je toch niet loslaten? Wat een herinneringen kleven aan deze gids… Terwijl ik de verweerde kaft aaide, dacht ik terug aan al m’n belevenissen op het mooie eiland.

Toch maar houden?
Hmm.
Hoe vaak heb ik hier de afgelopen acht jaar nou nog in gekeken?
Nul keer. Bovendien: naar Taiwan kún je alleen per vliegtuig.
Shit, ga ik dan nooit meer naar Taiwan?
Misschien niet. Misschien komt er een bootverbinding. Gaat het toch plots rap met die elektrische vliegtuigen (en bijbehorende groene stroom ;-)), of wordt eindelijk de teleportatie uitgevonden.

Maar tot het zover is, passen die boekjes in mijn kast niet meer bij waar ik voor sta. Bij wat ik uit wil dragen, en bij de dingen die ik mezelf (en anderen) wil aanmoedigen om te doen. (Om dezelfde reden twijfel ik al een tijdje aan de ‘Reizen’-sectie op dit blog, maar dat terzijde.)

En als, als, áls ik dan toch weer eens in Taiwan mocht belanden, dan is een Lonely Planet uit 2009 waarschijnlijk sowieso niet iets wat ik in mijn bagage stop.

PS. Kleine tip: heb je nog geen kerstboom? En twijfel je net als ik vanwege de impact op het milieu? Check BeterBoompje.nl. Hier bestel je een boom mét kluit, die je na de feestdagen weer terugbrengt. Dan planten ze ‘m weer in het bos. :) Ik ga er zaterdag één halen (dank Annemerel voor de tip!).

1+

zaterdag

  • Het nieuwe boek dat ik aan het lezen ben, Het boek waarvan je wilde dat je ouders het hadden gelezen (en je kinderen blij zijn dat jij het doet). Ook interessant als je geen kinderen hebt. Het gaat over interne dynamieken en triggers, over wat er op lange termijn gebeurt als je gevoelens wel/niet serieus neemt, welke onbewuste signalen jouw ouders vroeger afgaven en welke impact dat op je leven heeft. En oké, ook over kinderen. Bijvoorbeeld wat er éigenlijk aan de hand is als je kinderen boosheid, ergernis of ongemak in jou opwekken. Hoe ‘breuken’ in de relatie met je kind ontstaan én hoe je die kunt herstellen.
  • De les hatha yoga in de ochtend. Zo fijn om het weekend met yoga te beginnen.
  • Dat mijn viend J kwam eten, we elkaar voor het eerst in maanden zagen en prachtige open gesprekken voerden op de bank. Het was ineens één uur ‘s nachts, zeg maar. En ook: hoe ik merk dat steeds meer van mijn vrienden ook bezig zijn met klimaatverandering, duurzamer leven, plantaardig eten, (bijna) niet meer vliegen, minder consumeren. De kracht die dat geeft. We doen het samen.
0

20 supermakkelijke tips om duurzamer te leven

Als het om planeetvriendelijk leven gaat, was ik de laatste tijd – eerlijk is eerlijk – een beetje lui. Ik at regelmatig vlees, liet de verwarming gerust oplopen naar 20,5 graden als ik het koud had, crosste lekker met 130 over de snelweg en kocht gedachteloos allerlei nieuwe spullen.

Maar de laatste tijd voel ik ruimte én nieuwe motivatie om stappen te zetten. Ik realiseer me dat de manier waarop we nu met z’n allen leven, in de toekomst niet houdbaar is. We zullen moeten omschakelen. Ik ook. En ik raak er steeds meer van overtuigd dat het al enorm helpt als we met miljoenen mensen kleine stappen zetten.

Eerlijk is eerlijk, geen vlees meer eten of niet vliegen kan ingrijpend zijn. Gelukkig is dat ‘omschakelen’ in lang niet alle gevallen een enorm offer. Sterker nog je kunt ook een heleboel doen zónder dat je er veel – of überhaupt iets! – van merkt.

Ik ben op zoek gegaan naar al dit soort kleine handige dingetjes die je vanaf vandáág kunt doen in je dagelijks leven. Zo verzamelde ik 10 tips die núl moeite kosten, plus 10 dingen die eenmalig een klein beetje moeite kosten, en daarna vooral milieuwinst én geld opleveren.

12x nul extra moeite

  1. Kook je rijst, pasta en groenten met het deksel op de pan. Zo gebruik je twee tot drie keer minder energie!
  2. Zet de verwarming een graadje lager – 19 graden is vaak warm genoeg, zeker als je bezig bent. Scheelt ook nog enorm in de stookkosten! Zorg voor een stapeltje dekentjes, sloffen en warme truien en kleed je warm aan als je het koud hebt. O ja, doe ‘m ook eerder uit, zeg een uurtje voor je naar bed gaat. (Vind je 19 graden toch te koud? 19,5 kan ook – alle beetjes helpen.)
  3. Warm water uit de kraan nodig? Vang het koude water op. Laat de kraan dus niet zomaar lopen, maar vul alvast je waterkoker of gieter.
  4. Doe lampen én verwarming uit in kamers waar je niet bent. En zet de verwarming ‘s nachts helemaal uit. Stiekem hoop ik dat iedereen dit allang doet… Vind je het toch te koud in de slaapkamer? Verwarm je bed met een lekker kruikje.
  5. Houd de deuren in huis dicht. Begin bijvoorbeeld met de deur van woonkamer naar hal/trapgat; zo houd je de warmte in de ruimte waar jij bent!
  6. Was je kleding op lagere temperaturen. 20 of 30 graden werkt in de meeste gevallen prima. Ik was alleen handdoeken en beddengoed nog op 60 graden, zodat bacteriën, schimmels en huismijt doodgaan.
  7. Koop biologisch afbreekbare (af)was- en schoonmaakmiddelen. Bijvoorbeeld van Ecover (verkrijgbaar in veel supermarkten) of Klok. Denk ook aan biologisch wc-papier en keukenrol – dat is tegenwoordig echt geen schuurpapier meer. ;-)
  8. Vaatwasser? Eco-programma! Dat programma wast je vaat prima schoon. Je vaat voorspoelen is trouwens niet nodig (scheelt water) – verwijder etensresten met je hand of bestek.
  9. Bewaar grote plastic broodzakken en gebruik ze opnieuw. Bijvoorbeeld om je gesmeerde boterhammen mee naar werk te nemen (scheelt weer een paar zakjes!).
  10. Kies voor refurbished apparaten. B kocht vorig jaar bijvoorbeeld een refurbished iPhone 7. Die werkt exact even snel en goed als die van mij, je merkt en ziet serieus nul verschil. Nou ja, behalve op je bankrekening, want terwijl ik voor de mijne een paar jaar terug dik 600 euro neertelde (au), kostte die van hem ‘maar’ 300.
  11. Bewaar altijd één of twee opvouwbare boodschappentasjes in je rugzak of schoudertas. Zo hoef je nooit meer een plastic tas aan te schaffen bij de supermarkt (of welke winkel dan ook).
  12. In de auto: schakel zo vroeg mogelijk naar een hogere versnelling. Rijd ook zo veel mogelijk met een constante snelheid (gebruik de cruise control, als je die hebt). O ja, en als je 100 rijdt in plaats van 130 verbruik je maar liefst een kwart minder brandstof! (Moeten we binnenkort allemaal sowieso gaan doen. ;-))

8x eenmalig een beetje moeite (en daarna nooit meer)

  1. Plak een nee-nee-sticker op je brievenbus. Scheelt je ook nog een hoop rommel en gesleep naar de papierbak. :-) Je kunt deze stickers gratis afhalen bij de gemeente.
  2. Stap over op een groene energieleverancier. Online vind je handige overzichtjes; zelf hebben wij stroom van Greenchoice. Merk je niets van
  3. Zet je geld bij een duurzame bank. Triodos en ASN gelden in Nederland als de duurzaamste banken (check de Eerlijke Bankwijzer). ‘Duurzaam’ betekent dat ze niet in investeren in ellende als wapenhandel en bio-industrie. Ik heb bij beide banken een rekening (gezamenlijk/persoonlijk). Heb je spaargeld? Overweeg ook te beleggen in duurzame fondsen. Zo doet je geld wat nuttigs voor een betere wereld!
  4. Koop een waterbesparende douchekop. Ook dit scheelt je jaarlijks veel geld, naast dat het natuurlijk beter voor de wereld is. Linda van Zaailingen deed een handige test – ik volgde haar tips op en schafte er deze week eentje aan. Binnenkort meer daarover.
  5. Vervang zo veel mogelijk lampen in huis door LED-lampen. Deze heb ik zojuist op mijn to do-lijstje gezet voor komende maand!
  6. Plak radiatorfolie achter de verwarming. Lees er hier meer over. Ook deze gaat op mijn lijstje!
  7. Iets nieuws nodig? Check eerst Marktplaats! Zeker als je in de stad woont, zijn er vaak mensen die (vrijwel) nieuwe spullen aanbieden. Ik regelde zo bijvoorbeeld een gietijzeren pan die bij iemand op zolder stond te verstoffen, gloednieuw in de doos. Minder nieuwe spullen kopen = minder productie, vervoer etc. = minder milieuvervuiling.
  8. Zorg dat je standaard een (opvouwbaar) tasje in je handtas of rugzak hebt. Zo hoef je nooit meer een plastic tas aan te schaffen in de winkel. Waar je zo’n ding haalt? Waar niet, zou ik bijna zeggen – HEMA, Xenos, tassenwinkels.. afgelopen week zag ik zelfs hele leuke bij de kookwinkel aan de Oudegracht.
0