• Met de trein naar Zweden: ja het kan, én het is leuk!

    Ik wilde dus al een tijdje met de trein naar m’n familie in Zweden. Al in 2019 ontstond dat plan, maar ja toen kwam de pandemie. Vervolgens boekte ik twee keer tickets maar er kwam steeds wat tussendoor, waardoor ik niet weg kon.

    Maar nu dan toch! En wat was het een fijne reis.
    Ik vertel je er graag alles over.

    Hoe ga je met de trein naar Zweden?

    Als je met de trein naar Zweden wilt, heb je minstens twee goede opties:

    • Eerst naar Hamburg en dan met de nachttrein naar Malmö of Stockholm.
    • Met de trein naar Kiel (Noord-Duitsland) en dan overstappen op de nachtboot naar Göteborg.

    De nachttrein boek je via aanbieder Snälltåget. Op dit moment (voorjaar 2022) rijdt de trein van begin april t/m eind september. Op de website van Snälltåget lees ik dat de vertrektijden voor de winter van 2022/23 later dit jaar worden gepubliceerd. De trend is dat er steeds meer nachttreinen gaan rijden. Dus wie weet!

    Ga je met de nachtboot, dan boek je via twee aanbieders. Je neemt eerst een trein vanaf je bestemming in Nederland naar Kiel; dat kan bij Deutsche Bahn. En je boekt de nachtboot van Kiel naar Göteborg bij Stena Line.

    Zelf reisde ik dit voorjaar met de nachttrein, dus daar ga ik in dit artikel het meeste op in. Maar ik ben ook wel eens met de nachtboot geweest (met de auto weliswaar), dus reageer vooral onder deze post als je daar vragen over hebt!

    De nachttrein van Snälltaget, vlak voor vertrek uit Hamburg.

    Hoe lang doe je erover?

    Tussen de 12 en 24 uur, afhankelijk van je bestemming, aansluitingen en overstaptijden. Let wel: een flink deel van de reis ben je lekker aan het slapen. De reis voelt dus een stuk minder lang!

    In mijn geval: ik stapte op maandag om 17.37 uur vanaf Arnhem in de trein naar Hamburg. Rond middernacht kroop ik in m’n trein-bedje en rond 7 uur ‘s morgens kwam ik aan in Malmö.

    Daar stapte ik over op een luxe intercity van SJ, de Zweedse nationale spoorwegmaatschappij. Rond het middaguur was ik in Göteborg en om 15.45 uur kwam ik aan in Karlstad, provincie Värmland (midden-Zweden).

    Reis je naar Stockholm, dan zit je vanaf Hamburg in dezelfde trein. Om 14.15 uur kom je aan in de Zweedse hoofdstad; check de precieze treintijden hier.

    Wat kost het?

    Ook dat hangt af van je wensen, keuzes, het seizoen en de economie. Maar ik snap dat je aan dat antwoord niet zo veel hebt. ;-)

    Dus om je een idee te geven: ik betaalde 225 euro voor het traject Hamburg-Karlstad (in één keer geboekt via Snälltåget; ook de treinen van SJ kun je meeboeken – handig, want zo heb je meer rechten bij vertraging). Daar kwam nog ongeveer 80 euro bij voor Arnhem-Hamburg. In totaal dus iets meer dan 300 euro.

    In het hoogseizoen is dat misschien iets duurder. En als je een goede aanbieding scoort, misschien wat goedkoper.

    De nachtboot lijkt duurder, concludeer ik op basis van steekproeven. In je eentje betaal je zo’n 200-350 euro voor de overtocht Kiel-Göteborg (retour) – met z’n tweeën is wat voordeliger omdat je een hut kunt delen.

    Daar komen nog treintickets bij van Nederland naar Kiel, en eventueel tickets naar je bestemming in Zweden. Tenzij je in Göteborg blijft, wat overigens helemaal geen slecht idee is. ;-)

    Zeg dat je van deur tot deur zo’n 300 tot 400 euro per persoon kwijt bent als je met de nachtboot reist. Disclaimer: dit zijn schattingen op basis van wat zoekrondjes. Als je slim boekt en flexibel bent, kan het misschien goedkoper!

    Overstappen in Duitsland.

    Trein of boot naar Zweden? De voor- en nadelen op een rij

    Voordelen van de nachttrein:

    • Het is vaak goedkoper.
    • Lekker in slaap gewiegd worden – veel mensen zeggen dat ze heerlijk kunnen slapen in de trein, alsof je een baby’tje bent dat in slaap wordt gewiegd. Ik ben 1 van die mensen. ;-)
    • Je reist met 1 vervoersmiddel, lekker overzichtelijk.
    • Je blijft gewoon aan land (vind ik persoonlijk een voordeel, ik vind de cadans van een trein prettiger dan dat van een boot – hoewel je op de nachtboot niet snel zeeziek wordt hoor!)
    • Overdag ontspannen uit het raam staren, of natuurlijk gewoon werken, films kijken of een boek lezen. Toegegeven, die laatste dingen kunnen ook op de boot.
    • ‘s Morgens reis je over de Oresundbrug, de brug tussen Denemarken en Zweden. Gaaf uitzicht!

    Voordelen van de combinatie trein + nachtboot:

    • Meer luxe en comfort. In de trein slaap je in een eenvoudige couchette die je deelt met andere reizigers – tenzij je geld hebt voor een privéruimte met luxe bed natuurlijk, want dat kan ook! Op de nachtboot heb je altijd je eigen hut, met ‘normale’ bedden, een badkamer en televisie. Het is eigenlijk een soort hotelkamer.
    • Je kunt ‘s morgens douchen.
    • Je nacht duurt langer; je bent op de boot van 17.30 uur tot ongeveer 9.00 uur de volgende ochtend. De trein vertrekt om 23.59 uur uit Hamburg en komt 7.30 aan in Malmö.


    ‘s Morgens voor de kust van Denemarken.

    Slapen in de nachttrein van Snälltåget … Hoe werkt dat?

    Laten we inzoomen op het moment dat je in Hamburg bent en de trein het perron binnenrijdt. Je kijkt dan op je ticket in welk treinstel je zit. De nummers staan aangegeven op de deur van elk treinstel.

    Je stapt in en zoekt jouw slaapcoupé (de nummers staan op de deur van elke coupé). Heb je weinig geld, dan kun je er overigens ook voor kiezen om een stoel te boeken in plaats van een couchette – scheelt zo’n 50-60 euro!

    Je zegt hallo tegen je eventuele medereizigers. Ik reisde in een coupé met 3 andere vrouwen. In de coupé is plek voor 6 mensen, maar ik heb tot nu toe in nachttreinen maximaal 3 medereizigers gehad. Soms maak je een kort babbeltje, verder doet iedereen z’n eigen ding. Prima en rustig volk, in mijn ervaring.

    Je bergt je tas op (daar is plek voor in de coupé) en maakt je bed op. Op elk bed ligt een schoon setje beddengoed: hoeslaken, deken, dekbedovertrek, kussen met sloop.

    Een van de bovenste bedden van de coupé (couchette).

    In een couchette kunnen de bedden overdag worden opgeklapt zodat het bankjes zijn. Dus eventueel klap je ze eerst nog naar ‘bed-stand’. Een conducteur kan je hier ook mee helpen.

    Vlak na vertrek komt de conducteur sowieso langs om je vervoersbewijs te controleren. Hij of zij meldt ook dat er paspoortcontrole is bij de Deense grens; slim dus om je paspoort vast in de buurt te houden. Dan hoef je ‘s nachts niet te zoeken in het donker.

    Je kleedt je om, poetst je tanden bij het wc-hokje in de gang en kruipt lekker in bed. Nog even de wekker zetten (tenzij je er pas in Stockholm uit hoeft) en dan lekker slapen!

    ‘s Morgens kun je ontbijt halen in de restauratiewagon. Of neem gewoon zelf broodjes mee. :-) Je stapt uit en vervolgt je reis. Easy as that!

    Station Malmö.

    Wat wil ik nog meer weten voordat ik boek/vertrek?

    Een paar pro-tips:

    • Boek je treinen op tijd! Nachttreinen zijn hartstikke populair, en ze raken dan ook vaak uitverkocht.
    • Boek je overstap niet te krap. Mijn (heen)reis met de nachttrein verliep precies volgens schema, maar eerder heb ik weleens vertraging gehad met nachttreinen. En ook Deutsche Bahn is niet altijd zo pünktlich als je zou verwachten. Liever een uurtje overbruggen in Hamburg, dan de nachttrein missen!
    • Bij je boeking kun je aangeven of je boven- of onderin wilt slapen, of in het midden. Voordeel van onderin: je zit vaak naast een stopcontact en je kunt er ‘s nachts makkelijker uit. Voordeel van bovenin: je hebt meer privacy en meer plek voor je bagage (er is daar een aparte uitsparing voor tassen).
    • Essentials voor in je koffer/backpack: oordoppen, een slaapmasker, genoeg drinkwater (je kunt het kopen maar dat is duur), washand om je gezicht op te frissen en evt. een klein (reis)handdoekje, powerbank om je mobiel op te laden – hoewel de intercity’s van Deutsche Bahn en SJ overal stopcontacten hebben. Verder natuurlijk een pyjama, tandenborstel en de andere dingen die je ook mee zou nemen als je ergens anders overnacht.
    • Doe de bagage die je onderweg nodig hebt, bovenin je tas! De coupé is niet erg ruim, en eindeloos door je spullen graven terwijl je medereizigers op je staan te wachten, is minder ideaal. ;-) Ik doe in mijn grote backpack een kleiner tasje met alle spullen die ik onderweg nodig heb.

    Cruisen door Duitsland in de ICE. Soms gaan ze meer dan 200 km per uur!

    Overdag in Zweden met de trein: ruimte, luxe en comfort

    Tot zover de nachttrein. Ook de ‘gewone’ treinen in Zweden verdienen aandacht. De intercity’s van SJ zijn namelijk supercomfortabel. Ze zijn doorgaans nieuw en luxe, met lekkere stoelen (altijd een eigen tafeltje), stopcontacten en veel beenruimte. De WiFi is vaak prima.

    Kortom, in die treinen kan ik als freelance tekstschrijver heerlijk werken. Op sommige trajecten kon ik zelfs probleemloos een serie streamen op NPO Start!

    Vergelijk dat eens met de stress van vliegreizen: half uitgekleed en met al je spullen door de detectiepoortjes, vaak in de rij staan, wachten bij de gate (meestal een zielloze, grauwe plek – op het station zit je bij mooi weer lekker te wachten in de zon!), alweer in de rij om te boarden, krappe stoelen met weinig beenruimte, te weinig plek voor je bagage, nauwelijks personal space …

    Nee, doe mij die trein maar. ;-)

    De intercity van Malmö naar Göteborg.

    Nog meer vragen?

    Stel ze gerust! Ik ben groot fan van treinreizen door Zweden – en andere landen in Europa, zoals Italië! En ik help jou ook graag op weg. Plaats een comment onder deze post of mail me (suushi 91 at gmail punt com).

    En deel vooral ook je eigen ervaringen!

    1+
  • Fundament

    Kijk, er spelen op dit moment een aantal grote thema’s in mijn leven. Dingen doorvoelen. Rouwen. In verbinding zijn (en blijven). Sowieso: blijven, niet wegrennen van mezelf of anderen. Ruimte durven in te nemen. Voelen, aarden (eigenlijk ook een soort verbinden). Vrij mogen zijn in plaats van ‘vrijheid doen’. Laagjes in mijn lichaam verkennen. Een veilige basis creëren – in mijzelf en in m’n omgeving. Minder hoofd en meer lijf (terwijl ik nota bene werk doe dat van me vraagt om in mijn hoofd te kruipen – of kan ik ook leren schrijven vanuit mijn lijf?).

    Het voelt allemaal enorm fundamenteel en tegelijkertijd heb ik nog nooit zo weinig de neiging gevoeld om er meteen van alles over te delen. Het is van mij, dit proces. Het is eerst van mij en ik mag het helemaal zelf doorleven voordat ik er – misschien, ooit – iets over deel met de wereld.

    Dat maakt hier schrijven lastig. Het voelt ook vreemd hoor, niet-bloggen. Tegelijkertijd voelt het raar en out of place om dan maar over dagelijkse dingen te gaan schrijven. Alsof ik dan wel deel wat er gebeurt, maar niet echt wat er gebéúrt. Dat voelt niet zuiver. Dus nee, aan gewone dagboekblogs schrijven heb ik weinig behoefte.

    En ergens mis ik het ook een beetje. En toch ook niet. Ik mis jullie een beetje. Weet in elk geval dat ik af en toe WordPress open en dan een tijdje naar een scherm zit te staren, een paar zinnen typ en ze dan meteen weer verwijder, omdat ze niet echt voelen. Omdat ik al tijdens het schrijven vooral bezig ben met afstemmen op de buitenwereld, terwijl ik nu juist mijn energie wil steken in afstemmen op de binnenwereld. Of nee: terwijl ik probeer die werelden met elkaar te verbinden. Want alleen naar binnen is het natuurlijk ook niet.

    Vorig weekend was ik op een plek in de natuur waar ik met andere vrouwen een inwijding deed. Een oefening daar was dat we minutenlang in elkaars ogen keken. Wat ik opmerkte: ik kan wel helemaal geven aan die ander. En ik kan helemaal ontvangen. Maar tegelijkertijd, dat lukte me niet.

    Er is nog werk te doen.

    3+
  • Mijn tweede kwartaal als zzp’er

    Jongens, over drie dagen ben ik gewoon alweer een half jaar fulltime ondernemer. Een half jaar! Tijd om weer eens terug te blikken. Wat gebeurde er allemaal op werkgebied de afgelopen drie maanden?

    • In december maakte ik me nog licht ongerust dat januari een (te) rustige maand zou worden. Hahaha. Januari werd geen rustige maand. Superfijn natuurlijk – ik heb inmiddels het vertrouwen dat er meer dan genoeg werk voor me is. En dus kies ik m’n klussen steeds zorgvuldiger en zeg ik lang niet op alles ‘ja’.
    • Het jaar begon met de afronding van de eerste serie rapporten over Joods vastgoed in de Tweede Wereldoorlog, die ik redigeer voor een historisch onderzoeksteam van de Radboud Universiteit. Binnenkort volgt de tweede serie. Een ontzettend leuk project, want inhoudelijk, uitdagend én met fijne mensen.
    • Voordat ik ging freelancen, dacht ik altijd dat een vakantie enorm op je maandomzet zou drukken. En natuurlijk, je krijgt die uren niet betaald. Maar inmiddels ontdek ik het voordeel van langlopende klussen: soms factureer je in een ‘vakantiemaand’ uren die je eerder in het jaar al maakte. En dus draaide ik in januari een prima omzet, terwijl ik ook een week op wintersport ging.
    • Ik volgde een supergoede training ‘Succesvol onderhandelen‘ bij Tekstnet, de beroepsvereniging voor tekstschrijvers waarbij ik me heb aangesloten. Aanrader!
    • Voor Radboud Magazine schreef ik een verhaal over methaan-bacteriën in de Amsterdamse grachten. Voor wie denkt: huh, methaan? Da’s een broeikasgas, zo’n 86 keer schadelijker dan CO2. Het zou verschijnen in het maartnummer, maar dat wordt nu juni. Nog even geduld dus. (Ben je trouwens Radboud-alumnus en wil je het magazine gratis ontvangen? Kan. Hier meld je je aan.)
    • Bij dat verhaal nam ik vriend M op sleeptouw. M is zoekende in z’n carrière en heeft schrijftalent, dus ik stelde voor dat-ie eens een schaduw-schrijfklus kon doen. Ofwel: hij ging mee naar mijn interview, we schreven allebei een stuk en bespraken de verschillen. Dat beviel zo goed dat we het een maand later nog eens deden, maar dan met een verhaal voor Wageningen University & Research.
    • Over WUR gesproken: het toekomstscenario Arnhem in 2120 werd gepubliceerd! Dat was een van m’n favoriete projecten van het afgelopen jaar. (Ik weet dat ik dit vaker zeg, maar écht. Hier vind je de pdf.) Ik zette het onderzoek van de Wageningse wetenschappers om in een verhaal dat je ook kunt lezen als je niet gestudeerd hebt. ;-) Ook leuk: NRC en de Gelderlander schreven over de publicatie.
    • Voor een online klimaatmagazine van de WUR schreef ik nog een verhaal over het onderzoek: Zo ziet de Nederlandse stad er over 100 jaar uit.
    • Daarnaast maakte ik twee verhalen voor een (ander) online WUR-magazine over Europese onderzoeksprojecten. Die uitgave verschijnt later dit voorjaar. Mijn ene artikel gaat over een project rondom plattelandsontwikkeling, het andere over onderzoek naar het verband tussen dieet en gedrag.
    • DUB vroeg me om een verhaal te schrijven over het rammelende onderzoek naar de ‘verrader’ van Anne Frank. Nou had ik de commentaren op die studie uit persoonlijke interesse al gevolgd, dus het was extra leuk om UU-historica Petra van den Boomgaard te interviewen. Ze wond er geen doekjes om: “Anne Frank-onderzoek is nauwelijks serieus te nemen”.
    • Bij Einder zit ik nog altijd in het schrijfteam van de Shaping 2030-interviewserie, waarbij medewerkers elkaar inspireren over hun werk en ambities. Wat een fijn project is het toch. Ik schrijf de verhalen inmiddels ook regelmatig in het Engels. Ze verschijnen in twee talen, maar ik vind het vaak makkelijker en directer om te schrijven in de taal waarin het interview plaatsvond. En aan de UT werken nu eenmaal veel internationals!
    • Benieuwd naar mijn recente bijdragen? Dit kwartaal verzorgde ik de interviews met Vinod & Bakul, Bakul & Irene, Raymond & Alain en Timon & Renske. En er staan alweer nieuwe verhalen op stapel! (Ik link steeds naar de taal waarin ik het verhaal schreef, je kunt op het vlaggetje klikken voor de vertaling.)
    • Er kwam ook een leuke nieuwe samenwerking op mijn pad. Een goede vriendin van mijn vriendin A werkt al jaren als freelance tekstschrijver en zij heeft regelmatig meer werk dan in haar eigen planning past. In januari vroeg ze me voor het eerst om namens haar een klus te doen (deze blogpost voor beveiligingsbedrijf Alarmrent) en inmiddels werken we vaker samen. Onder meer voor uitgeverij Octavo. Hartstikke leuk!
    • In februari deed ik een paar weken bewust wat rustiger aan. Bij Einder kregen we groot verdriet te verwerken en daar moest ruimte voor zijn.
    • Tja. Poe.
    • Er moet eigenlijk nog steeds ruimte voor zijn.
    • Zo, maar de dingen liepen natuurlijk ook een beetje door. Voor de Hogeschool Arnhem en Nijmegen schreef ik een verslag van hun visiedag. Intern document, dus geen linkje. ;-)
    • We maakten ook weer een nieuw nummer van VLOT. Mijn laatste editie als eindredacteur, want ik heb besloten om te stoppen. (Dat was ook een first als zzp’er: nee zeggen tegen een klus die niet meer past.) Neemt niet weg dat ik met plezier aan dit voorjaarsnummer heb gewerkt en blij ben met het resultaat.
    • Side note: als je op het water woont, ontvang je VLOT gratis in de brievenbus. Maar de productie van VLOT ís natuurlijk niet gratis. Voor maar een tientje per jaar (!) ben je Vriend van VLOT – ik zeg doen.
    • Oh, en eind februari was het eindelijk weer tijd voor een live-workshop! In Utrecht kreeg ik 5 uur lang column-les van niemand minder dan Eva Hoeke. Dat was gaaf.
    • LVB, een ander communicatiebureau waarmee ik samenwerk, vroeg me om een whitepaper te schrijven voor PostNL. Weer eens heel wat anders – en óók hartstikke leuk om te doen. (Jeej-momentje: appje van de opdrachtgever, ‘We vinden je whitepaper briljant!’)
    • Tussendoor was er óók nog tijd voor lunches en koffiedates met mede-freelancers. Hoe druk ik het ook heb, ik probeer daar echt tijd voor te blijven maken. Het is gezellig, leerzaam en inspirerend om van gedachten te wisselen met mensen die hetzelfde werk doen als jij.
    • Ook nuttig trouwens, want ik krijg regelmatig werk toegespeeld van andere freelancers (hierboven noemde ik al een paar voorbeelden). Dit kwartaal kon ik voor het eerst iets ‘terugdoen’, toen ik zelf te druk was voor een leuke klus. Voelde fijn om een andere zzp’er blij te maken.
    • Poe, hoeveel kan een mens doen in drie maanden tijd!? Geen wonder dat ik weinig hier op Suushi heb geschreven!
    • Uit naam van zorgorganisatie Driestroom schreef ik drie interviews voor in hun nieuwe kwaliteitsrapport. Samen met K ging ik daarvoor op pad. Ook écht fijn dat dat weer kan. Video-interviews zijn misschien efficiënter, maar live ergens aan de keukentafel zitten is toch het leukst.
    • Ik hielp ook m’n moeder nog met de teksten voor haar nieuwe website. Mocht je het niet weten, mijn moeder is pottenbakker, ze maakt hele mooie keramiek. Binnenkort gaat haar nieuwe webshop live.
    • Nog een nieuwe opdrachtgever waar ik blij mee ben: de Open Universiteit! Voor hun studentenmagazine Modulair schreef ik een artikel over hoe docenten de motivatie van studenten kunnen maken of breken. Verschijnt half april.
    • En last, but not least: het Utrechtse contentbureau Beklijf en ik zijn onze samenwerking aan het uitbreiden. Ik schreef al af en toe verhalen voor hun opdrachtgevers – deze week nog een artikel voor TNO, over het nieuwe Rijnstate-ziekenhuis hier in Elst! En nu doen we er een schepje bovenop: namens Beklijf ben ik bladmanager van een papieren magazine dat ze gaan maken. Sinds deze week zijn we écht aan de slag en daar word ik erg vrolijk van.

    Zo. Wauw. Nu ik deze lijst zo opsom, maakt het me best trots. Ik weet dat ik er hard voor werk, en toch ben je vaak geneigd dat te vergeten in de dagelijkse maalstroom. Er is altijd alweer een nieuwe klus om naar uit te zien… Best goed dus om regelmatig even over je schouder te kijken om je te herinneren wat er allemaal áchter je ligt.

    En daarna natuurlijk weer de blik naar voren. Op naar het volgende kwartaal!

    1+
  • altijd bereikbaar

    vraag je eens af:
    verbind je vaker met wifi
    of met jezelf?

    1+
  • (…)

    Als tekstschrijver is het niet zo handig als je geen zin hebt.

    0